Capibara caresheet: verzorging, voeding & verblijf

• Geplaatst op 3 Januari 2026
• Door Junai.nl
• Geplaatst in Capibara
• 0

Compleet Caresheet

Capibara (Hydrochoerus hydrochaeris) - volledige verzorgingsgids

De capibara, ook wel waterzwijn genoemd, is het grootste knaagdier ter wereld. Het is een sociaal, semi-aquatisch zoogdier dat in het wild voorkomt langs meren, rivieren en moerassen in grote delen van Zuid-Amerika. In Nederland valt de capibara onder risicoklasse F en is het houden als particulier huisdier strikt gereguleerd en in de praktijk niet toegestaan zonder specifieke ontheffing. Dit caresheet is bedoeld voor professionele houders, opvangcentra, parken en vergunninghouders die de soort zo diervriendelijk en veilig mogelijk willen houden.

Je vindt in deze gids alles over natuurlijke leefomgeving, gedrag, huisvesting (land en water), voeding, gezondheid, voortplanting, wetgeving en handige producten uit het assortiment van Junai.nl.

Natuurlijke leefomgeving

Capibara’s leven in het wild in de waterrijke gebieden van Brazilië, Colombia, Panama, Venezuela, Suriname en delen van Argentinië. Het zijn echte oeverbewoners die graslanden, moerassen, lagunes en traag stromende rivieren verkiezen, altijd in de nabijheid van dicht begroeide vegetatie en open water.

• Regio: tropisch en subtropisch Zuid-Amerika.
• Klimaat: zachte winters (gemiddeld rond 16 °C) en warme, vochtige zomers (gemiddeld rond 27 °C).
• Habitat: moerassen, savannes met water, rivieroevers, overstromingsvlaktes.
• Levenswijze: semi-aquatisch, uitstekende zwemmers en duikers.

In hun leefgebied foerageren capibara’s uren per dag op vezelrijk gras en waterplanten. Ze gebruiken het water om af te koelen, om predatoren te ontlopen en als veilige plek tijdens conflicten binnen de groep. Dit betekent dat elk goed opgezet verblijf water en ruimte moet combineren.

Uiterlijk en kenmerken

De capibara is een fors gebouwd dier met een tonvormig lichaam, korte poten en een brede, stomp ogende kop. De vacht is grof en vrij schaars zodat de huid tussen de haren zichtbaar blijft.

• Zwempoten: tenen met zwemvliezen voor stabiel lopen in modder en efficiënt zwemmen.
• Ogen, neus en oren: hoog op de kop geplaatst, zodat ze bij het zwemmen net boven water blijven.
• Gebit: hypsodonte (doorblijvende) snijtanden en kiezen; voortdurende slijtage door vezelrijk voedsel is noodzakelijk.
• Geurklier: volwassen mannen hebben een zichtbare geurklier (morillo) op de snuit voor geurmarkering.

Gedrag en sociaal leven

Capibara’s zijn uitgesproken groepsdieren met een complexe sociale structuur. In het wild leven ze vaak in groepen van 2 tot 30 dieren, met een dominant mannetje, enkele subdominante mannetjes, meerdere vrouwtjes en hun jongen. Grotere groepen ontstaan soms bij voedselrijke gebieden of tijdens het droge seizoen.

• Sociaal: nooit solitaire huisvesting; een groep of minimaal een koppel is noodzakelijk.
• Dagritme: vooral actief in de vroege ochtend en late namiddag; op warme dagen veel in het water.
• Communicatie: zachte piepjes, blafachtige geluiden, brommen en lichaamstaal (houding, staartbasis, beweging).
• Foerageren: lange periodes grazen op gras en kruiden, vaak langs waterkanten.
• Vluchtgedrag: bij dreiging vluchten ze vrijwel altijd richting water.

Voor een goede welzijnsstandaard moet de huisvesting rekening houden met deze sociale en natuurlijke gedragingen: voldoende soortgenoten, ruimte om te grazen, altijd toegang tot water en schuilmogelijkheden in de vegetatie.

Huisvesting & verblijf

Een capibaraverblijf is eerder te vergelijken met een kleinschalig hoefdierverblijf met vijver dan met een klassieke knaagdierkooi. Ruimte, veiligheid en water zijn kernpunten. In Nederland betekent dat vrijwel altijd een groot buitenverblijf met een goed geïsoleerd binnenverblijf.

Minimale oppervlakte en indeling

Hoe meer ruimte, hoe beter. Richtwaarden voor een klein koppel (2 dieren) in een professionele setting:

• Buitenverblijf (land): liever honderden vierkante meters dan tientallen. Denk aan minimaal 200 m² landoppervlak voor een klein koppel, ruim uit te breiden bij grotere groepen.
• Waterpartij: een grote vijver of bassin waarin dieren volledig kunnen zwemmen en duiken. Richtwaarde: zwemgedeelte van minstens enkele tientallen vierkante meters, bij voorkeur groter.
• Binnenverblijf: verwarmbare stal of nachtverblijf met droge, tochtvrije ligplaatsen.

Gebruik voor de omheining bij voorkeur robuuste materialen (gaas, houten of metalen palen) en zorg dat de rand van de vijver en graszones logisch op elkaar aansluiten. Voor tijdelijke afscheiding, quarantaine of extra afzetting kun je werken met stevige buitenrennen zoals:

• Buitenrennen voor knaagdieren voor het flexibel afscheiden van delen van het terrein of het veilig laten wennen van dieren aan een nieuwe omgeving.
• Duvo+ mobiele knaagdierenren (6 panelen) als verplaatsbare extra-afscheiding binnen een groter, professioneel ingericht verblijf.

Waterpartij en vijver

Zonder water geen capibara. De dieren moeten dagelijks volledig kunnen onderdompelen en voldoende diep water hebben om echt te zwemmen.

• Diepte: bij voorkeur minstens 80 - 100 cm op het diepste punt voor volwassen dieren.
• Oevers: aflopende, niet-gladde oevers zodat dieren makkelijk in en uit het water kunnen.
• Waterkwaliteit: schoon, fris water. Gebruik bij een kunstmatige vijver indien nodig filters en beplanting.
• Schaduw: een deel van de vijver moet in de schaduw liggen om oververhitting te voorkomen.

Voor natuurlijke of kunstmatige vijvers zijn er diverse producten die helpen bij een gezonde waterpartij:

• Vijverbenodigdheden voor een compleet overzicht van folie, pompen, filters en toebehoren.
• Vijverplanten om natuurlijke schuilplekken, oeverzones en biologisch evenwicht te creëren.
• Vijverbeplanting en vijveraarde voor stabiele plantengroei en helder water.

Bodem, ligplekken en bodembedekking

Capibara’s bewegen veel en zijn zwaar; een stabiele, niet-gladde ondergrond is belangrijk om poot- en gewrichtsproblemen te voorkomen. Gras, stevige zand- of leembodems en ruige vegetatie zijn ideaal. In het binnenverblijf en op rustplaatsen gebruik je een dikke, droge laag stro, vlas of hooi.

Bij Junai.nl vind je verschillende bodembedekkingen die geschikt zijn voor ligbedden en binnenverblijven:

• Stro, vlas & hooi voor warme, absorberende ligbedden en extra ruwvoer.

Omheining en veiligheid

• Hoogte omheining: bij voorkeur minimaal 1,2 - 1,5 m, afhankelijk van terrein en andere dieren.
• Ondergrond omheining: eventueel 30 - 50 cm ingegraven gaas om ondergraven te voorkomen.
• Materiaal: stevig, dicht gaas zonder scherpe randen; vermijd open afrastering waar kop of poten in vast kunnen komen.
• Dubbele deuren / sluis: ideaal in professionele verblijven om ontsnapping te voorkomen.

Klimaat, temperatuur en beschutting

Capibara’s zijn aangepast aan warme klimaten. In Nederland is extra aandacht nodig voor koude, natte winters en extreme hitte in de zomer.

• Winter: altijd toegang tot een droog, tochtvrij en geïsoleerd binnenverblijf met voldoende stro of vlas.
• Vorst: voorkom bevriezing van de vijver of zorg voor een deel dat ijsvrij blijft zodat dieren niet vast komen te zitten.
• Zomer: voldoende schaduwplekken (bomen, afdak) en onbeperkt zwemwater om oververhitting te voorkomen.

Voeding

Capibara’s zijn gespecialiseerde grazers. Hun dieet bestaat voornamelijk uit vezelrijke grassen, zeggen en waterplanten. De spijsvertering lijkt in sommige opzichten op die van konijnen en cavia’s: ze doen aan caecotrofie (het opnieuw opnemen van speciale, zachte keutels) om voedingsstoffen optimaal te benutten.

Basisprincipes van het dieet

• Hoofdvoer: vers gras en/of kwalitatief goed hooi ad libitum.
• Aanvullend: een beperkt aandeel speciaal vezelrijk knaagdier- of herbivorekorrel, afgestemd op grote knaagdieren.
• Groenten: bladgroenten (bijv. andijvie, witlof, paardenbloemblad), beperkt wortelgroenten.
• Fruit: zeer spaarzaam; te veel suikers kunnen darmproblemen geven.
• Water: altijd onbeperkt vers drinkwater naast zwemwater.

Voor basisvoer kun je gebruikmaken van hoogwaardige knaagdier- en herbivoormixen, bijvoorbeeld uit de categorie:

• Kwaliteitsvoeding voor knaagdieren als aanvulling op ruim hooi en vers gras.

Voorbeeld voerschema (2 volwassen dieren)

Controleer regelmatig de lichaamsconditie: overgewicht is net zo ongewenst als vermagering. De ribben moeten voelbaar zijn onder een dunne vetlaag; geen extreem ronde, “tonvormige” dieren.

Gezondheid & verzorging

Capibara’s zijn robuust, maar hebben specifieke gezondheidsrisico’s door hun formaat, gebit, leefwijze en het semi-aquatische gedrag. Bij twijfel over gezondheid is altijd een dierenarts met ervaring in exotische zoogdieren nodig.

Belangrijke aandachtspunten

• Gebit: doorlopende groei van snijtanden en kiezen; onvoldoende slijtage door vezelarm voer kan leiden tot gebitsproblemen.
• Huid & vacht: te natte of vieze ligplekken kunnen huidirritatie en infecties veroorzaken.
• Gewrichten & poten: zware dieren op harde of gladde ondergrond lopen meer risico op gewrichtsproblemen en uitglijden.
• Parasieten: in (half)natuurlijke verblijven kunnen in- en uitwendige parasieten voorkomen; periodieke controle is noodzakelijk.
• Zoönosen: capibara’s kunnen drager zijn van o.a. leptospiren; hygiëne en professioneel management zijn essentieel.

Dagelijkse verzorging

• Controleer eetlust, gedrag en loopgang.
• Verwijder zichtbaar vervuild stro en mest uit het binnenverblijf.
• Check waterniveau en waterkwaliteit van de vijver; vul en ververs indien nodig.
• Controleer huid en vacht globaal op kale plekken, wondjes of insectenbeten.

Periodieke verzorging

• Weegmomenten: indien praktisch mogelijk, enkele keren per jaar wegen of via lichaamsconditiescore inschatten.
• Gebitscontrole: minimaal jaarlijks door een gespecialiseerde dierenarts.
• Parasietmanagement: in overleg met dierenarts; afgestemd op lokale omstandigheden.
• Vaccinaties: alleen op advies van dierenarts en afhankelijk van lokale risico’s.

Voorkomen is beter dan genezen: veel weidegang, genoeg beweging, een groot zwemgebied, vezelrijke voeding en een schone, droge ligplaats verminderen veel gezondheidsrisico’s.

Voortplanting

Capibara’s zijn vruchtbare dieren met een relatief korte draagtijd en goed ontwikkelde jongen. In professionele instellingen moet voortplanting bewust gepland worden om overbevolking en plaatsgebrek te voorkomen.

• Geslachtsrijp: vrouwtjes rond 1 - 1,5 jaar, mannetjes iets later.
• Draagtijd: ca. 130 - 150 dagen.
• Worpgrootte: 1 - 8 jongen, gemiddeld rond 3 - 4.
• Jongen: geboren met vacht, open ogen, kunnen vrijwel direct lopen en zwemmen.
• Zoogtijd: meerdere weken; naast moedermelk beginnen jongen al snel met gras eten.

In Nederland is het fokken met capibara’s juridisch en praktisch zeer beperkt. Fokplannen horen uitsluitend bij professionele instellingen met voldoende ruimte, kennis en een helder populatiebeheerplan.

Wetgeving & risico’s (Nederland)

In Nederland gelden strenge regels voor het houden van exotische zoogdieren. De capibara valt onder risicoklasse F volgens de officiële beoordeling, vanwege het risico op ernstig letsel en specifieke welzijns- en gezondheidsrisico’s.

• Huis- en hobbydierenlijst: sinds 2024 mag je in Nederland alleen zoogdiersoorten als huis- of hobbydier houden die op de officiële lijst staan.
• Capibara’s: de capibara staat als risicosoort in klasse F aangemerkt; het houden door particulieren is in de praktijk niet toegestaan zonder speciale ontheffing.
• Vergunningen: voor professionele instellingen kunnen aparte regels en ontheffingen gelden; controleer altijd de meest recente wetgeving.

Controleer voor elke (voorgenomen) aanschaf of het dier op de actuele huis- en hobbydierenlijst staat en informeer bij de bevoegde autoriteiten (bijvoorbeeld RVO) naar de exacte voorwaarden. Wetgeving kan wijzigen; up-to-date blijven is een vast onderdeel van verantwoord houderschap.

Tips & veelgemaakte fouten

Tips voor optimaal welzijn

• Zorg altijd voor meerdere soortgenoten; een capibara alleen houden is sterk af te raden.
• Bied veel, gevarieerd ruwvoer aan (gras, hooi) en beperk krachtvoer.
• Maak het verblijf interessant met verschillende zones: grazige stukken, schaduw, water, ruigere begroeiing.
• Gebruik natuurlijke vijverplanten voor schuilplaatsen en een natuurlijker beeld.
• Zorg voor rustige vluchthoeken waar dieren zich kunnen terugtrekken uit het zicht van publiek of bezoekers.

Veelgemaakte fouten

• Te klein verblijf: capibara’s zijn groot en actief; te weinig ruimte leidt tot stress, agressie en gezondheidsproblemen.
• Onvoldoende water: een klein badje is niet genoeg; ze moeten echt kunnen zwemmen en duiken.
• Te eenzijdige voeding: weinig ruwvoer en veel krachtvoer leidt snel tot gebits- en darmproblemen.
• Verwaarlozing van winterbescherming: nat, koud weer zonder goed binnenverblijf veroorzaakt gezondheidsproblemen.
• Onderschattings van risico’s: ondanks hun rustige uitstraling kunnen capibara’s ernstig bijten; professioneel en rustig handelen is belangrijk.

Ervaring bij Junai.nl aanwezig

Junai.nl levert zelf geen capibara’s, maar heeft jarenlang ervaring met het samenstellen van assortimenten voor grote knaagdieren, (hobby)boerderijdieren, vijvers en buitenverblijven. Daardoor weten we welke producten in de praktijk goed werken voor ruime buitenterreinen met grazers en zwemwater: van stro en vlas voor ligbedden tot vijvermaterialen voor stabiele waterpartijen. Met die kennis kun je als professionele houder gerichter inkopen doen.

Leuke weetjes over de capibara

• De naam “capibara” betekent ongeveer “heer van het gras” in het Guaraní.
• Capibara’s kunnen minutenlang onder water blijven en alleen hun neusgaten boven water steken.
• In sommige Zuid-Amerikaanse regio’s worden capibara’s traditioneel gehouden en soms zelfs op boerderijen gefokt.
• Ze laten vaak andere dieren (vogels, soms zelfs aapjes) op hun rug zitten zonder daar veel om te geven.
• Capibara’s zijn zeer tolerant binnen hun groep, maar conflicten tussen volwassen mannetjes kunnen heftig zijn.

Samenvatting

De capibara is een indrukwekkend, sociaal en veeleisend dier. Verantwoord houden vraagt om:

• Een zeer ruim buitenverblijf met grote waterpartij.
• Altijd soortgenoten: liever een kleine familiegroep dan een enkel dier.
• Vezelrijk, gevarieerd dieet met veel gras en hooi.
• Professioneel gezondheids- en veiligheidsmanagement.
• Nauwkeurige naleving van de Nederlandse wetgeving en eventuele vergunningseisen.

Met de juiste kennis, planning en materialen kun je een leefomgeving creëren waarin capibara’s hun natuurlijke gedrag maximaal kunnen vertonen en een hoog welzijnsniveau bereiken.

Hulp nodig bij het inrichten van een capibaraverblijf?

Heb je vragen over bodembedekking, vijvermaterialen, ruwvoer of andere toebehoren voor een groot buitenverblijf? Neem dan gerust contact op met de klantenservice van Junai.nl. We denken graag mee over praktische oplossingen voor jouw situatie.

Neem contact op met de klantenservice van Junai.nl

Veelgestelde vragen over capibara’s

1. Mag je een capibara als huisdier houden in Nederland?

Voor particulieren is het in de praktijk niet toegestaan om nieuwe capibara’s als huisdier te houden. De capibara valt onder een strenge risicoklasse en staat niet als vrije huisdiersoort op de huis- en hobbydierenlijst. Alleen met specifieke ontheffingen of in professionele instellingen kan de soort nog gehouden worden. Controleer altijd de meest recente wetgeving voordat je plannen maakt.

2. Hoe groot moet een capibaraverblijf minimaal zijn?

Er is geen officieel “standaardformaat”, maar voor een klein koppel moet je denken aan minimaal honderden vierkante meters landoppervlak, plus een ruime zwemvijver. Veel professionele richtlijnen adviseren voor grotere groepen een terrein van vele honderden tot duizenden vierkante meters, zodat dieren natuurlijk kunnen grazen, rennen en uit elkaar kunnen gaan bij spanning.

3. Kan een capibara alleen gehouden worden?

Nee, dat is sterk af te raden. Capibara’s zijn uitgesproken groepsdieren en leven in het wild in familiegroepen. Een solitair gehouden dier zal vaak stress, verveling en gedragsproblemen ontwikkelen. Minimaal een stabiel koppel (en bij voorkeur een kleine groep) is noodzakelijk voor goed welzijn.

4. Wat eet een capibara precies?

De basis bestaat uit vezelrijk gras en hooi, aangevuld met wat bladgroenten en een beperkte hoeveelheid vezelrijke knaagdier- of herbivoorkorrel. Fruit geef je slechts af en toe en in kleine hoeveelheden. Het dieet moet altijd gericht zijn op veel vezels en weinig suikers en vetten.

5. Hebben capibara’s altijd zwemwater nodig?

Ja. Zwemwater is geen luxe, maar een primaire behoefte. Capibara’s gebruiken water om af te koelen, te vluchten, te rusten en zelfs om te paren. Een ondiepe plas of badje is onvoldoende; ze moeten echt kunnen zwemmen en zich volledig onderdompelen.

6. Hoe oud wordt een capibara in gevangenschap?

In goede omstandigheden worden capibara’s in gevangenschap doorgaans rond de 8 tot 12 jaar oud. Factoren zoals dieet, huisvesting, klimaat, groepssamenstelling en veterinaire zorg bepalen in hoge mate de werkelijke leeftijd.

7. Zijn capibara’s gevaarlijk voor mensen?

Capibara’s zien er rustig uit, maar zijn zware dieren met krachtige snijtanden. Bij ondeskundig hanteren, stress of pijn kunnen ze ernstig bijten en letsel veroorzaken. Daarom vallen ze in Nederland in een hoge risicoklasse. Professionele omgang, rustige benadering en correcte voorzieningen zijn essentieel.

8. Kun je een capibara zindelijk maken of binnen houden?

Capibara’s zijn geen huisdieren zoals honden of katten. Sommige individuen leren patronen (bijvoorbeeld mesten op bepaalde plekken), maar ze zijn niet geschikt als volledig binnen gehouden, zindelijke huisdieren. Hun formaat, waterbehoefte en graasgedrag vragen om een groot buitenverblijf met vijver.

9. Welke producten van Junai.nl zijn handig bij het houden van capibara’s?

Voor professionele houders zijn vooral interessant:

• Stro, vlas en hooi voor ligbedden en extra ruwvoer.
• Knaagdier- en herbivoer als aanvulling op gras en hooi.
• Vijverartikelen (folie, pompen, filters, planten) voor een stabiele waterpartij.
• Buitenrennen en een mobiele knaagdierenren voor tijdelijke afzetting of quarantaine.

10. Is het financieel haalbaar om capibara’s te houden?

Het houden van capibara’s is kostbaar. Je hebt een groot terrein nodig, een veilige omheining, een aangelegde vijver (met eventuele techniek), veel ruwvoer en specialistische veterinaire zorg. Reken eerder op de kosten van grotere hoefdieren dan op die van een “gewoon” knaagdier. Dit maakt capibara’s alleen geschikt voor professionele instellingen of zeer goed voorbereide vergunninghouders met voldoende budget, tijd en ruimte.