Cubaanse valse kameleon (Anolis chamaeleonides) caresheet
- Geplaatst op
- Door Junai.nl
- Geplaatst in Cubaanse valse kameleon
- 0
Compleet Caresheet
Cubaanse valse kameleon (Anolis chamaeleonides) caresheet
De Cubaanse valse kameleon, in het Nederlands vaak onechte kameleon genoemd, is een bijzondere, arboreale anolis uit Cuba. De soort ziet er op het eerste gezicht uit als een echte kameleon, maar hoort taxonomisch bij de anolissen. Met zijn brede kop, onafhankelijke ogen en rustige karakter is Anolis chamaeleonides een echte blikvanger voor de gevorderde liefhebber.
Dit caresheet helpt je stap voor stap bij het inrichten van een geschikt terrarium, het instellen van temperatuur en luchtvochtigheid, het aanbieden van de juiste voeding en het herkennen van gedrag en gezondheid. Waar mogelijk verwijzen we direct naar passende producten in het assortiment van Junai.nl.
Snelle feiten over de Cubaanse valse kameleon
| Wetenschappelijke naam | Anolis chamaeleonides (synoniem: Chamaeleolis chamaeleonides) |
|---|---|
| Gangbare namen | Cubaanse valse kameleon, onechte kameleon, short bearded anole, Cuban false chameleon |
| Herkomst | Cuba (hoofdeiland en Isla de la Juventud) |
| Leefgebied | Voornamelijk vochtige bossen, bosranden en struikgewas; meestal hoog in de vegetatie |
| Leefwijze | Arboreaal (boombewonend), schemeractief tot dagactief |
| Lengte | Ongeveer 25 tot 35 cm totaal, waarvan een groot deel staart |
| Karakter | Rustig, langzaam, meer een kijkdier dan een “handdier” |
| Moeilijkheidsgraad | Midden tot gevorderd; vooral door specifieke klimaat- en voedingsbehoefte (slakkendieet) |
| Levensverwachting | Gemiddeld 8 tot 12 jaar bij goede verzorging |
| Bijzondere eigenschap | Gespecialiseerd op het eten van slakken (molluscivoor), kameleonachtige ogen en tongtechniek |
Natuurlijke leefomgeving
In het wild komt Anolis chamaeleonides uitsluitend voor in Cuba. De soort bewoont vooral vochtige tot halfvochtige bossen, bosranden en struikachtige gebieden. Daar zit hij vaak op dikkere takken of stammen, relatief hoog boven de grond. De dieren vertrouwen op hun schutkleur en blijven lange tijd vrijwel bewegingloos, waardoor ze op takken en bast lijken.
Het klimaat in grote delen van Cuba is warm subtropisch, met:
- Dagtemperaturen rond 24 tot 30 °C
- Nachtelijke afkoeling richting 18 tot 22 °C
- Relatief hoge luchtvochtigheid, zeker in beboste gebieden
- Duidelijke seizoensvariatie in regen en droogte
In het terrarium streven we ernaar om deze omstandigheden zo goed mogelijk na te bootsen, met name wat betreft temperatuurgradiënt, luchtvochtigheid, hoogte en beplanting.
Uiterlijk en kenmerken
De Cubaanse valse kameleon is een forse anolis met een opvallende bouw:
- Kop: Breed en driehoekig, met een soort “helm” achterop en krachtige kaken.
- Ogen: Grote, licht uitpuilende ogen die onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen, net als bij echte kameleons.
- Baardschubben: Onder de kin bevinden zich rijen vergrote, spitse schubben die een “baard” vormen.
- Lichaam: Krachtig, relatief hoog, met ruwe, korrelige schubben en een stevige staart.
- Kleur: Grijsbruin, beige tot mosgroen met vage vlekken; de kleur kan iets lichter of donkerder worden afhankelijk van stress, temperatuur en omgeving.
Mannetjes zijn doorgaans groter, hebben een bredere kop en vaak een duidelijker ontwikkelde keelzak (dewlap) dan vrouwtjes. Beide geslachten kunnen een indrukwekkende beetkracht hebben, aangepast aan het kraken van slakkenhuisjes.
Gedrag en geschiktheid als huisdier
De Cubaanse valse kameleon is een rustig, terughoudend reptiel. In tegenstelling tot veel andere anolissen rent hij niet constant rond, maar beweegt hij langzaam en bedachtzaam. Hij vertrouwt sterk op camouflage en zal bij gevaar eerder verstarren dan vluchten.
- Actief: Overdag en in de schemering; ’s nachts zoeken ze hoge, veilige rustplekken.
- Territoriaal: Volwassen dieren, zeker mannetjes, zijn niet geschikt om in kleine verblijven samen te houden.
- Handling: Kan vaak rustig op de hand zitten, maar blijft een kijkdier. Veelvuldig oppakken geeft stress.
- Stresssignalen: Donkerder kleuren, plat maken van het lichaam, gapen, bijtgedrag.
De soort is vooral geschikt voor liefhebbers die genieten van het observeren van natuurlijk gedrag in een mooi ingericht, hoog terrarium, en minder voor wie een “knuffelreptiel” zoekt.
Terrarium en huisvesting
Minimale afmetingen en type terrarium
De Cubaanse valse kameleon is uitgesproken arboreaal. Hoogte is daarom belangrijker dan vloeroppervlak. Voor een enkel volwassen dier raden we minimaal aan:
- Minimale binnenmaat: 45 x 45 x 90 cm (l x b x h)
- Bij voorkeur: 60 x 60 x 120 cm of groter voor meer klimruimte en betere temperatuurgradiënten
Kies bij voorkeur een voorzijde-openend glazen of PVC-terrarium met goede ventilatie. Op Junai.nl vind je een ruim aanbod aan terraria in verschillende maten:
Belangrijke aandachtspunten:
- Stevige, goed afsluitbare deuren (ontsnapping voorkomen).
- Genoeg ventilatie boven en eventueel in de voorzijde om schimmel en stilstaande lucht te voorkomen.
- Bescherm roosters of gaas bij sterke lampen tegen verbranding van de dieren.
Bodembedekking (substraat)
Hoewel de soort vooral in de hogere regionen van het terrarium verblijft, is een goede bodembedekking belangrijk voor luchtvochtigheid, hygiëne en veiligheid bij een eventuele val.
Geschikte bodembedekking is bijvoorbeeld:
- Kokosvezel of kokos humus
- Bosbodemmix (mix van humus, schors en bladafval)
- Een luchtige, goed vochtvasthoudende tropische mix
Kijk bij Junai in de categorie:
Leg het substraat bij voorkeur 5 tot 10 cm dik, zodat het wat vocht kan vasthouden en een zachte landing biedt.
Inrichting, klimmogelijkheden en schuilplaatsen
De inrichting draait om klimmen, schuilen en rusten op verschillende hoogtes. Denk aan:
- Stevige horizontale en diagonale takken met voldoende diameter.
- Kurkstamstukken en wijnranken voor structuur.
- Dichte (kunst- of echte) planten voor schuilplekken en om overheen te lopen.
- Enkele hogere schuilplaatsen waar het dier zich ongestoord terug kan trekken.
Handige productcategorieën bij Junai.nl:
Let erop dat takken en decor stevig vastzitten. Deze soort is relatief zwaar voor een anolis, en instortende decoratie kan tot verwondingen leiden.
Temperatuur en verwarming
Als tropische hagedis heeft de Cubaanse valse kameleon behoefte aan een duidelijke temperatuurgradiënt:
- Zonneplek (basking spot): ongeveer 32 °C op de hoogste tak direct onder de warmtelamp
- Warme zone: 26 tot 28 °C
- Koelere zone: rond 22 tot 24 °C lager in het terrarium
- Nacht: mag afkoelen tot 18 tot 22 °C
Verwarming wordt meestal verzorgd met een of meerdere warmtelampen boven het terrarium. Bij Junai vind je diverse oplossingen:
Gebruik altijd minimaal één digitale thermometer met voeler bij de zonneplek en één in de koelere zone. Zo controleer je of de gradiënt klopt en kun je lampen en wattages waar nodig aanpassen.
Luchtvochtigheid en sproeien
De Cubaanse valse kameleon is aangepast aan een vochtig bosklimaat. In het terrarium streef je naar:
- Gemiddelde luchtvochtigheid: ongeveer 70 tot 80 procent
- Overdag: periodiek schommelen tussen grofweg 50 tot 80 procent
- ’s Nachts: mogen er pieken richting 90 tot 100 procent zijn
Dit bereik je door:
- Dagelijks uitgebreid te sproeien (bij voorkeur vroeg in de ochtend en in de avond).
- Een goede, vochtvasthoudende bodembedekking en dichte beplanting te gebruiken.
- Eventueel een automatische sproei-installatie of mistmaker te plaatsen.
Bij Junai.nl kun je terecht voor materialen om luchtvochtigheid te regelen:
Let op: hoge luchtvochtigheid mag nooit samengaan met slechte ventilatie. Zorg altijd voor voldoende luchtstroming om schimmel en luchtwegproblemen te voorkomen.
Verlichting en UVB
De Cubaanse valse kameleon is dagactief en heeft UVB-licht nodig voor een gezonde stofwisseling van calcium en een natuurlijk dagritme.
- Daglengte: 11 tot 13 uur licht per dag, afhankelijk van seizoen.
- UVB: Een T5 UVB-buis van een “bos” of “jungle” type (ca. 5 tot 6 procent) over een groot deel van de terrariumlengte.
- Lichtsterkte: Combineer UVB met een felle daglichtlamp of LED-balk voor voldoende helderheid, zeker in dichte beplanting.
Voor verlichting en techniek kun je kijken in deze categorie:
Plaats de UVB-lamp altijd volgens de aanbevelingen van de fabrikant en zorg dat het dier kan kiezen tussen plekken met meer en minder UV (bijvoorbeeld door verschillende takhoogtes).
Water en badschalen
Cubaanse valse kameleons likken vooral waterdruppels van bladeren na het sproeien, maar een ondiepe water- of badschaal is alsnog aan te raden. Plaats deze bij voorkeur enigszins verhoogd op een stabiele tak of plateau, zodat het dier zich veilig voelt bij het drinken.
Ververs het water dagelijks en maak de schaal regelmatig goed schoon.
Voeding van de Cubaanse valse kameleon
In de natuur zijn Cubaanse valse kameleons molluscivoor: zij eten vooral slakken, aangevuld met andere ongewervelden. In het terrarium kun je dit nabootsen met een combinatie van:
- Gekweekte (pesticidevrije) landslakken
- Krekels
- Dubia- of andere kakkerlakken
- Sprinkhanen of locusten
- Zwarte soldatenvlieglarven
- Wasmotlarven, zijderupsen of hoornwormen als traktatie
Geschikt levend voer vind je bij Junai in de categorieën:
Voor kant-en-klare voeders en algemene voerproducten:
Voedingsschema
| Levensfase | Frequentie | Hoeveelheid | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Jong (0 tot ca. 6 maanden) | Dagelijks | Zoveel kleine prooidieren als binnen ongeveer 10 minuten worden gegeten | Basis: kleine krekels, kleine kakkerlakken, kleine BSF-larven; regelmatig kleine slakjes |
| Subadult (6 tot 18 maanden) | Om de dag | Enkele grotere prooidieren per voeding (bijv. 4 tot 8 middelgrote insecten) | Meer variatie toevoegen, grotere slakken aanbieden (niet te groot ten opzichte van kopbreedte) |
| Volwassen | Om de dag | Portie die in ongeveer 5 minuten gegeten wordt | Hoofddeel slakken, afgewisseld met diverse insecten; traktatieprooien (wasmotlarven e.d.) spaarzaam |
Supplementen en “gutloading”
Om tekorten te voorkomen is het noodzakelijk om voer te bestuiven met supplementen en insecten goed te voeren (gutloaden) voordat ze aan de hagedis worden aangeboden.
- Calcium: Meerdere keren per week een licht laagje calciumpoeder over het voer.
- Multivitaminen: Ongeveer 1 keer per week, eventueel gecombineerd met calcium volgens productadvies.
- Gutloading: Voer insecten 1 tot 2 dagen voor het aanbieden met voedzaam insectenvoer en groente.
Bij Junai vind je geschikte supplementen en insectenvoer in:
Gebruik altijd supplementen volgens de instructies op de verpakking. Overdosering is niet de bedoeling en kan juist schadelijk zijn.
Belangrijke aandachtspunten bij voeding
- Geen slakken uit de tuin gebruiken vanwege risico op pesticiden, zware metalen en parasieten.
- Prooidieren niet breder dan de breedte van de kop aanbieden.
- Laat geen grote aantallen krekels los in het terrarium; die kunnen het dier ’s nachts bijten.
- Observeer de kameleon tijdens het eten om te zien of hij slakken goed kan kraken en doorslikken.
Gezondheid en verzorging
Een goed ingericht terrarium en uitgebalanceerde voeding zijn de basis voor gezondheid. Toch zijn er enkele veelvoorkomende problemen waar je alert op moet zijn:
- Uitdroging: Ingezonken ogen, slappe huidplooien, weinig ontlasting. Oorzaak is vaak onvoldoende sproeien of constante, te lage luchtvochtigheid.
- Problemen met de botten (bijvoorbeeld door calciumtekort): Zachte kaak, misvormde botten, minder krachtig bijten. Dit hangt vaak samen met gebrek aan UVB en calcium.
- Luchtwegproblemen: Piepen bij ademhalen, open mond, veel slijm. Vaak gerelateerd aan verkeerde combinatie van kou, vocht en slechte ventilatie.
- Overgewicht: Een breed, zwaar dier met veel vetopslag, vaak veroorzaakt door te veel energierijk voer en te weinig beweging.
- Parasieten: Doffe huid, slechte eetlust, afwijkende ontlasting; komt met name voor bij wildvang of dieren zonder quarantaine.
Controleer regelmatig:
- Het lichaamsgewicht (bijvoorbeeld elke maand wegen).
- De conditie van de huid en ogen.
- Eetlust en ontlasting.
Bij twijfel of duidelijke afwijkingen is het verstandig om een dierenarts te raadplegen die ervaring heeft met reptielen.
Voortplanting (kort overzicht)
De Cubaanse valse kameleon kan in gevangenschap worden gekweekt, maar dit is iets voor ervaren houders. Basispunten:
- Geslachtsrijpe dieren na enkele jaren, afhankelijk van groei en conditie.
- Mannetje en vrouwtje kunnen tijdens de kweekperiode samen worden gezet in een groot, ingericht terrarium.
- Vrouwtjes zetten kleine legsels eieren af in de bodem of tussen wortels.
- De eieren worden doorgaans kunstmatig uitgebroed in een incubator bij stabiele temperatuur en luchtvochtigheid.
Omdat temperaturen en methodes per kweker kunnen verschillen, is het aan te raden om kweekervaringen van specialisten en vakliteratuur te raadplegen voordat je een fokproject start.
Wetgeving (Nederland)
De Cubaanse valse kameleon is voor zover bekend niet CITES-plichtig. In Nederland valt het houden van deze soort onder de algemene regels voor het houden van huis- en hobbydieren. Dat betekent onder andere:
- Je bent verplicht te zorgen voor goede huisvesting, voeding, verzorging en medische hulp indien nodig.
- Je mag het dier niet verwaarlozen of bewust laten lijden.
- Bij import of handel moet je rekening houden met eventuele invoerregels en douanebepalingen.
Er wordt in Nederland gewerkt aan uitwerking en uitbreiding van lijsten met toegestane en verboden diersoorten; regelgeving kan veranderen. Controleer bij twijfel altijd de actuele informatie bij officiële instanties (zoals RVO of de NVWA) voordat je dieren aanschaft, invoert of verkoopt.
Ervaring bij Junai.nl aanwezig
Bij Junai.nl is ruime ervaring aanwezig met het houden van tropische hagedissen en arborele soorten zoals anolissen en kameleons. We weten hoe belangrijk een stabiel klimaat, goede UVB-verlichting en passende voeding zijn voor de Cubaanse valse kameleon.
We denken graag met je mee over onder andere:
- Een passend, hoog terrarium voor jouw situatie, inclusief inrichting en beplanting.
- Combinaties van verwarming, UVB en daglichtlampen die zorgen voor een natuurlijk dag-nachtritme.
- Keuze en variatie in levend voer, slakken en supplementen.
- Praktische oplossingen voor luchtvochtigheid, sproeien en waterbeheer.
Heb je al een dier of ben je je aan het oriënteren? Neem gerust contact op met onze klantenservice; we kijken graag met je mee.
Praktische tips en veelgemaakte fouten
Handige tips
- Plan het terrarium op lange termijn: kies liever meteen een groter, hoger terrarium dan strikt het minimum.
- Werk met meerdere takken op verschillende hoogtes, zodat het dier echt kan kiezen tussen warm, koel, licht en schaduw.
- Gebruik een combinatie van analoge en digitale thermo-hygrometers om klimaatwaarden te controleren.
- Beplant het terrarium rijkelijk; dat geeft veiligheid, verstevigt de luchtvochtigheid en ziet er prachtig uit.
- Observeer je dier: veranderingen in gedrag (minder actief, minder eten, anders kleuren) zijn vaak de eerste signalen dat er iets niet klopt.
Veelgemaakte fouten
- Te laag terrarium: onvoldoende klimruimte en warmtegradiënt, waardoor het dier nauwelijks natuurlijk gedrag kan vertonen.
- Geen of onvoldoende UVB: op termijn problemen met botten en algehele gezondheid.
- Te weinig variatie in voer: alleen krekels of alleen een paar insectensoorten leidt op termijn tot een onevenwichtige voeding.
- Te droge huisvesting: langdurig lage luchtvochtigheid kan leiden tot huid- en luchtwegproblemen.
- Te veel hanteren: hoewel de soort redelijk rustig oogt, kan frequente handling stress en gezondheidsproblemen geven.
Leuke weetjes over de Cubaanse valse kameleon
- De Nederlandse naam “onechte kameleon” verwijst naar zijn kameleonachtige uiterlijk, terwijl hij taxonomisch gewoon een anolis is.
- De soort is speciaal aangepast om slakken te eten; de krachtige kaken en vorm van de kop zijn daar helemaal op ingericht.
- De “baard” van spitse schubben onder de kin kan bij verstoring extra opvallen.
- Door hun rustige, bedachtzame manier van bewegen zijn het perfecte terrariumdieren om uitgebreid te observeren.
- De soort komt alleen in Cuba voor en is dus echt een Caribische specials.
Samenvatting
- De Cubaanse valse kameleon is een rustige, arborele hagedis met een sterk gespecialiseerde voeding (veel slakken).
- Hij heeft een hoog terrarium nodig met veel klimmogelijkheden, dichte beplanting en goede ventilatie.
- Temperaturen rond 32 °C op de zonneplek, met koelere zones en nachtelijke afkoeling, zijn belangrijk voor een gezonde thermoregulatie.
- Een hoge, wisselende luchtvochtigheid (gemiddeld 70 tot 80 procent) en regelmatige sproeibeurten zijn essentieel.
- Een gevarieerde voeding met slakken, insecten en de juiste supplementen ondersteunt een lange, gezonde levensduur.
- Met de juiste voorbereiding en de producten uit het reptielenassortiment van Junai.nl kun je deze bijzondere soort een terrarium bieden dat dicht bij zijn natuurlijke leefomgeving ligt.
Hulp of advies nodig?
Wil je advies over de beste lampen, bodembedekking, voeding of inrichting voor jouw Cubaanse valse kameleon? Neem contact op met onze klantenservice via:
Onze medewerkers denken graag met je mee over een veilige en comfortabele huisvesting voor jouw dier.
Veelgestelde vragen over de Cubaanse valse kameleon
1. Is de Cubaanse valse kameleon geschikt voor beginners?
Niet helemaal. Hoewel deze soort rustig oogt, heeft hij specifieke eisen aan klimaat, hoogte en voeding (met veel slakken). Voor een gemotiveerde beginner die zich goed inleest en het terrarium zorgvuldig voorbereidt, kan het, met begeleiding en goed advies, wel haalbaar zijn. Praktisch gezien is hij vooral geschikt voor houders met enige ervaring met tropische reptielen.
2. Hoe groot wordt een Cubaanse valse kameleon?
Volwassen dieren bereiken meestal een totale lengte van ongeveer 25 tot 35 cm, waarvan een groot deel uit de staart bestaat. De kop-romplengte ligt grofweg rond 15 tot 17 cm, waarbij mannetjes vaak wat groter en forser zijn dan vrouwtjes.
3. Kan ik meerdere Cubaanse valse kameleons samen houden?
In kleine tot middelgrote terraria wordt het niet aangeraden om meerdere volwassen dieren samen te houden. Mannetjes zijn territoriaal en ook combinaties van meerdere dieren kunnen tot stress en conflicten leiden. Bij voorkeur houd je deze soort individueel, tenzij je heel ruim behuisd en goed ingelezen bent in groeps- of kweekhuisvesting.
4. Heeft de Cubaanse valse kameleon veel UVB-licht nodig?
Ja. Als dagactieve soort heeft hij UVB-licht nodig voor de aanmaak van vitamine D3 en een goede calciumstofwisseling. Een UVB-buis van een bos- of jungle-type over de lengte van het terrarium is sterk aan te raden. Combineer dit met een felle daglichtlamp voor voldoende lichtintensiteit.
5. Hoe hoog moet de luchtvochtigheid zijn?
Streef naar een gemiddelde luchtvochtigheid van circa 70 tot 80 procent. Overdag mag de luchtvochtigheid wat schommelen (bijvoorbeeld 50 tot 80 procent), terwijl ’s nachts hogere waarden tot rond 90 tot 100 procent acceptabel zijn, mits er voldoende ventilatie is. Dagelijks sproeien en een vochtig substraat helpen om deze waarden te bereiken.
6. Wat is het belangrijkste bestanddeel van het dieet?
Het belangrijkste bestanddeel van het dieet bestaat uit slakken. Deze soort is anatomisch sterk aangepast aan het eten van slakken en andere zachte prooidieren. In het terrarium combineer je bij voorkeur gekweekte, pesticidevrije slakken met een variatie aan insecten zoals krekels, kakkerlakken en larven, aangevuld met geschikte supplementen.
7. Hoe vaak moet ik mijn Cubaanse valse kameleon voeren?
Jonge dieren voer je dagelijks met kleine prooidieren. Subadulte en volwassen dieren kun je doorgaans om de dag voeren, met een gevarieerde mix van slakken en insecten. Let op de lichaamsconditie en pas de porties aan als het dier te mager of juist te dik wordt.
8. Mag ik slakken uit mijn tuin geven?
Dat wordt sterk afgeraden. Slakken uit de tuin kunnen in aanraking zijn gekomen met pesticiden, meststoffen en andere schadelijke stoffen, en kunnen parasieten bij zich dragen. Gebruik bij voorkeur alleen slakken uit gecontroleerde kweek of veilige, speciaal daarvoor bedoelde bronnen.
9. Hoeveel handling kan een Cubaanse valse kameleon hebben?
Deze soort is vooral een kijkdier. Af en toe rustig hanteren kan, zeker als het dier daar stap voor stap aan gewend is, maar langdurig of frequent oppakken geeft stress. Laat de kameleon bij voorkeur zelf op je hand klimmen en ondersteun altijd het hele lichaam.
10. Welke spullen heb ik minimaal nodig om te starten?
Samengevat heb je minimaal nodig: een hoog, goed geventileerd terrarium, geschikte bodembedekking, veel takken en schuilplaatsen, een UVB-lamp, een warmtelamp, een sterke daglichtbron, thermometers en hygrometer, sproeimogelijkheid (handmatig of automatisch), een water- of badschaal en een gevarieerde voorraad levend voer en supplementen. Een groot deel hiervan vind je in de reptielenrubrieken van Junai.nl, zodat je compleet en doordacht kunt starten.















Reacties
Wees de eerste om te reageren...